Türkoloji tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Birinci Türkoloji Kongresi’nin 100. yıl dönümü, Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığının ev sahipliğinde Türk Dünyası Haftası kapsamında düzenlenen uluslararası etkinliklerle Bakü’de büyük bir coşku ve geniş katılımla kutlandı.
29-30 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen “Birinci Türkoloji Kongresi: Yüz Yıllık Bilimsel ve Kültürel Miras” uluslararası kongresi, Türk dünyasının dört bir yanından gelen bilim insanlarını, akademisyenleri, kültür temsilcilerini, devlet yetkililerini, üniversite yöneticilerini ve ilgili kurumların temsilcilerini aynı çatı altında buluşturdu. Kongreye, Kuzey Makedonya’daki Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Osman Emin de katılarak üniversiteyi ve bölümünü uluslararası düzeyde temsil etti. Kongre, Türkoloji alanında yüz yıllık bilimsel birikimin değerlendirilmesinin yanı sıra ortak kültürel mirasın korunması ve geleceğe yönelik ortak akademik vizyonun oluşturulması açısından önemli bir platform oldu.
İki gün süren kongrede gerçekleştirilen plenar oturumlar, bilimsel paneller ve konferanslarda Türk dillerinin tarihî gelişimi, ortak alfabe çalışmaları, kültürel mirasın korunması, eğitim alanındaki iş birlikleri, dijital çağda Türkoloji araştırmaları ve uluslararası akademik projeler kapsamlı biçimde ele alındı. Katılımcılar, 1926 yılında yine Bakü’de gerçekleştirilen Birinci Türkoloji Kongresi’nin Türkoloji bilimine kazandırdığı tarihî mirası bir kez daha vurgulayarak, bu mirasın gelecek nesillere aktarılmasının ortak bir sorumluluk olduğunu ifade etti.
Kongre boyunca sunulan bilimsel bildiriler ve yapılan değerlendirmeler, Türkoloji alanındaki güncel araştırmalara ışık tutarken, Türk dünyası üniversiteleri ve araştırma merkezleri arasında geliştirilecek yeni iş birlikleri için de önemli bir zemin oluşturdu. Bilimsel dayanışma ve ortak kültürel hafızanın güçlendirilmesi yönünde ortaya konulan irade, kongrenin en dikkat çekici sonuçları arasında yer aldı.
Türk Dünyası Haftası kapsamında gerçekleştirilen bu anlamlı organizasyon, yalnızca bilimsel bir kongre olmanın ötesinde, ortak tarih, dil ve kültür etrafında kenetlenen Türk dünyasının birlik ve beraberliğini güçlendiren, geleceğe yönelik ortak hedefleri pekiştiren tarihî bir buluşma olarak hafızalara kazındı.
Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. yılına ithaf edilen uluslararası etkinlikler kapsamında, Kuzey Makedonya Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Osman Emin, uluslararası akademik faaliyetleri ve Türk dünyası arasındaki bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesine sunduğu değerli katkılar dolayısıyla Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından “Uluslararası Türkoloji Hatıra Nişanı” ile onurlandırıldı.
Nişan, düzenlenen törende Azerbaycan Millî Kütüphanesi Müdürü Prof. Dr. Kerim Tahirov tarafından takdim edildi. Törene Türk dünyasının farklı ülkelerinden akademisyenler, kültür insanları, üniversite yöneticileri ve çok sayıda davetli katıldı.
Bu nişan, Kuzey Makedonya Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün yürüttüğü Türk dili, edebiyatı ve Türkoloji çalışmalarının uluslararası düzeyde ulaştığı saygın konumun da güçlü bir göstergesi olarak değerlendirildi.
Bakü’de gerçekleştirilen bu tarihî kongre, yüz yıl önce Birinci Türkoloji Kongresi ile temelleri atılan ortak bilim ve kültür idealinin bugün de aynı inanç ve kararlılıkla yaşatıldığını ortaya koyarken, Türk dünyasının bilimsel, kültürel ve akademik dayanışmasının geleceğe emin adımlarla ilerlediğini bir kez daha gözler önüne serdi.
